SDG is een internationaal netwerk van organisaties dat zich inzet voor een betere en een duurzame wereld. Tijdens het Internationaal Jaar van de Vrijwilliger 2026 organiseert zij op 24 september, tijdens SDG (Sustainable Development Goals) Action Day. Dat is een landelijke wervingsactie voor Vereniging Vrijwilligerswerk NL. Het doel: de impact van vrijwilligers zichtbaar te maken en nieuwe vrijwilligers te werven.

Het thema van SDG Action Day is dit jaar ’Gamechangers’. Want vooruitgang ontstaat wanneer mensen opstaan, anders durven denken en de regels van het spel veranderen, zo staat op hun website te lezen.

Jaar van de vrijwilliger

Dit jaar staat Nederland, samen met de rest van de wereld, stil bij de kracht van vrijwilligers. Het Internationaal Jaar van de Vrijwilliger (2026) is uitgeroepen door de Verenigde Naties. Voor toekomstbestendige zorg is ondersteuning van vrijwilligers onmisbaar. De vergrijzing neemt toe, dus zijn er alleen maar meer vrijwilligers nodig. Ook in de woonzorgcentra van nu en straks. Vrijwilligers zijn goud waard in de zorg. Zij hebben een grote impact op de kwaliteit van de zorg en het leven van een cliënt. Een vrijwilliger is ook voor de zorgprofessional belangrijk. Dankzij vrijwilligers hebben zij meer tijd en meer aandacht voor cliënten en ervaren zij minder werkdruk en meer werkplezier.

Als er dus ergens gamechangers nodig zijn, is het wel in de zorg. Oud-NOS-verslaggever Gerri Eickhof interviewde onlangs voor het programma ’Ongelijke Behandeling’ Dyonne Broers, regiomanager woonzorg bij ViVa! Zorggroep. Zij legde uit dat al in de nabije toekomst een op de drie mensen in de zorg moet gaan werken, wil iedereen verzekerd zijn van passende zorg in de toekomst. ,,Dat gaat natuurlijk niet gebeuren en de noodzaak laat zich nu al zien. Samen zorgen voor overmorgen begint vandaag. Kijk maar naar de personeelskrapte. Dus zijn we al een tijdje bezig met hoe we samen kunnen zorgen. Dan doel ik op de zorg, het netwerk van bewoners, familie en vrijwilligers.’’

Broodnodig

En die groep van vrienden, familie en vrijwilligers is broodnodig, want alleen al ViVa! Zorggroep biedt zorg- en dienstverlening aan zo’n 11.000 mensen in de regio Kennemerland. Liefst 4000 medewerkers en 1600 vrijwilligers telt de organisatie. Veronique Christiaans is manager informele zorg. ,,Met informele zorg bedoelen we de hulp van naasten en vrijwilligers om samen voor een bewoner te zorgen. Zij hebben een belangrijke rol door bijvoorbeeld samen te gaan wandelen met een bewoner en door lichte zorghandelingen te doen. Daar hebben we straks een dubbel aantal van nodig.’’

Er wordt niet alleen op de nationale wervingsdag aan werving gedaan bij ViVa! Zorggroep. ,,Daar zijn we elke dag mee bezig. Mensen komen op alle mogelijke manieren binnen. Omdat ze een ouder of bekende hebben wonen op een locatie. Soms blijven ze als diegene er niet meer is. Maar ook mensen die met pensioen zijn, jongeren die stage lopen en mensen uit andere sectoren die zich afvragen of de zorg misschien iets voor ze is. Daarnaast ook vrijwilligers die via de vrijwilligerscoördinatoren komen. Iedereen is welkom.’’

"Als zorgmaatje heb ik veel meer tijd voor bewoners, die ook nog eens uitkijken naar mijn komst." Elly Winkelman

De vrijwilligers krijgen ondersteuning. ,,Zo breed mogelijk. Rijd je iemand in een rolstoel en wil je een stoep af, dan moet je wel weten dat je de cliënt niet voor je uit duwt. Help je iemand met douchen, dan moet je wel weten hoe. En doe je een spelletje met een cliënt die opeens naar het toilet moet, scheelt het enorm als de vrijwilliger niet iemand hoeft te roepen, maar dat zelf kan oplossen. Vrijwilligers krijgen begeleiding en leren van ViVa!-medewerkers hoe ze bepaalde zorg kunnen geven. Voor de lichte zorghandelingen, algemene dagelijkse levenverrichtingen (ADL) bieden we een opleiding aan in samenwerking met het Nova College. Dat levert een MBO diploma op. We bieden steeds meer opleidingen modulair aan, bijvoorbeeld een tillift-training.’’

Netwerk

Die heeft vrijwilligster Elly Winkelman (67) al gedaan. ,,Ik kom uit Heemskerk, maar woonde twintig jaar in Alkmaar. Toen ik een paar maanden geleden terugkwam, wist ik dat ik mijn netwerk opnieuw moest gaan opbouwen. Via Google kwam ik bij de vrijwilligerscoördinator en daar kwam Meerstate voorbij. Ik dacht: dat is vijf minuten lopen, daar ga ik heen.’’

De zorg was Elly niet onbekend. ,,Ik kom oorspronkelijk uit de zorg en werd specifiek gevraagd voor de hospice in Meerstate. Daar werk ik elke zondag en doe ik wat op dat moment nodig is. Wat precies voel ik wel aan. Als ik begin, loop ik eerst een rondje langs de vijf kamers. Ik maak een praatje als iemand dat wil. Soms ook met naasten van degene in de laatste levensfase. De een wil over de dood praten, een ander juist niet. Het is heel mooi werk. Je hebt hele bijzondere gesprekken in de hospice.’’

Meerstate had meer voor Elly in petto. ,,Op een goed moment werd ik gevraagd of ik cliënten met douchen wilde helpen. Ik zei direct ja! Dat had ik al eerder gedaan, heel dankbaar werk. Laatst was er bijvoorbeeld iemand die mooie reisverhalen had. Hebben we heerlijk over Australië kunnen kletsen. Met iemand anders praat ik met handen en voeten, want diegene heeft afasie. Een andere meneer die ik help, is blind.’’

Twee avonden in de week helpt Elly tussen 19.00 en 21.00 uur drie mensen. ,,Iedereen is even enthousiast als ik kom helpen met douchen. Ze worden er zo ontzettend blij van. En ik dus ook. Ik ben er zonder enige tijdsdruk, zonder werkdruk. Als zorgmaatje heb ik veel meer tijd voor bewoners, die ook nog eens uitkijken naar mijn komst. We maken geintjes en het is toch ook heerlijk, douchen en dan lekker schoon je bed in. Het geeft mij ongelooflijk veel voldoening en energie. Ik ga zonder uitzondering altijd blij weer naar huis.’’

Beeldbellen

Techniek en monitoren kunnen ook een ondersteunende rol spelen in de zorg. Regiomanager woonzorg Broers: ,,Techniek speelt inmiddels ook een belangrijke rol. Steeds meer kunnen we bijvoorbeeld door beeldbellen een prima beeld krijgen van de zorgvrager. Zonder er direct heen te hoeven, houden we de vinger aan de pols. Bewegingssensoren zorgen ervoor dat een medewerker niet meer in de nacht rondjes blijft lopen, om te kijken of alles in orde is. Indien nodig en in overleg met de 
cliënt en familie kunnen er ook camera’s worden ingezet.’’
Broers droomt van een dubbel aantal vrijwilligers in de informele zorg, ,,Uiteindelijk moeten we vorm zien te geven aan onze eigen toekomst, want dat die er anders uitziet dan nu, staat vast.’’

Foto: Elly Winkelman helpt twee avonden in de week drie mensen met douchen, waaronder Marcel.  © Foto / Ronald Goedheer